محمد مهدى ملايرى

309

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

تاريخ ولادت زردشت درست روشن نيست . اين امر ناشى از ابهامى است كه شخصيت گشتاسب را كه پشتيبان دين و هواخواه او بوده است دربر گرفته است . آيا اين همان گشتاسب است كه پدر داريوش بزرگ بوده يا پادشاه ديگرى بوده كه خيلى پيش از وى مىزيسته ؟ طبق روايات مختلف تاريخ زندگى زردشت بين قرن ششم و يازدهم پيش از ميلاد مسيح قرار مىگيرد ، ليكن بعضى محققان را عقيده برآنست كه تاريخ ولادت زردشت از قرن هفتم پيش از ميلاد قديم‌تر نيست . زردشتيان هند كه « پارسى » خوانده مىشوند ، عيد تولد زردشت را در نهم خرداد - موافق با 30 ايار ( مه فرنگى ) - مىگيرند و معتقدند كه ولادت او در سال 589 پيش از مسيح بوده است . « 1 » كتاب دينى زردشت را اوستا ( AVESTA ) مىخوانند . اوستا مجموعه‌اى است مركب از پنج بخش مستقل يا پنج كتاب كه در زمانهاى مختلف تدوين شده و قديمترين بخش آن به زمان خود زردشت مىرسد . اين بخش مشتمل بر گفته‌ها و دستورهاى آن پيغمبر است كه پس از وى نخستين شاگردان و پيروانش گرد آورده‌اند ، و سپس احكام و سنتهايى هم كه فقهاى پيشين زردشتى وضع كرده‌اند به تدريج بر آن افزوده شده و بدين‌ترتيب بخشهاى پنج‌گانهء آن تكميل گرديده و به صورت يك كتاب دينى واحد درآمده و مرجع پيروان اين كيش و مأخذ احكام و عبادت آنان شده است . درست معلوم نيست كه اوستا در چه تاريخ به صورت كتاب واحدى درآمده ، ليكن معلوم است كه در دورهء هخامنشى كه شاهنشاهى آنان به دست كورش بزرگ در سدهء ششم پيش از ميلاد بنيادگذارى شد و تا ميانه‌هاى سدهء چهارم پيش از ميلاد ادامه يافت به صورت نوشته موجود بوده . در آن تاريخ از كتاب اوستا دو نسخهء بزرگ وجود داشته ، يكى در گنجينهء پادشاهى در استخر پايتخت هخامنشيان كه اكنون ويرانه‌هاى آن در جنوب ايران موجود است . و

--> ( 1 ) . به نقل استاد على اصغر حكمت در كتاب « نه گفتار در تاريخ اديان » ، ج 1 ، ص 43 ، شيراز 1339 ه . ش .